Kepek

Kepek konusuna tam girmeden önce kepeğin ne olduğunu açıklamak gerekir. Kepek genellikle saçlı deride oluşan bir tür mantarın, bir gıda maddesi olan unun kabuklarının görüntüsüne benzemesi üzerine, kepek diye tanımlanan bir isimdir. Saçlı deride oluşan kepeğin Latince adı “Pitiriazis kapitis simpleks”tir. Vücudun başka yerinde örneğin çenede veya T bölgesinde oluşan kepekli görünüme ise farklı bir isimle yaklaşılır. Onun adı kepek değil, seboreik dermatittir. Ancak tümünün çözümü kepek şampuanı ya da losyonu kullanmaktan geçer. Kepek, 'pityrosporum ovale' denen bir tür saçlı deri mantarıdır.

Saçlı deri veya yüzün T bölgesi ya da çene kemiğine yakın bölgelerinde oluşan tüm kepeklere karşı etkili olacak kortizon içermeyen losyon ve kremler mevcuttur. Bkz. www.dermadolin.com.tr Ancak bu makaledeki konumuz, kepek ve kepek şampuanları hakkında bilgi vermektir.

Günümüzde estetik beklentilerin artması ve kozmetik kavramının gelişmesiyle daha çok estetik bir sorun olarak algılanan saç ve giysilerde omuzlardaki adeta kar yağmış gibi bir manzara arz eden görünüm ve de sağlık nedenleriyle kepek şampuanları önem kazanmıştır.

Bu tür şampuanların içerikleri iki sorunu birden çözmeye yönelik olmalıdır. Aksi takdirde etkileri sınırlı kalır. Bir kepek şampuanı hem mantarları yok edecek hem de mantarların üremesi için gerekli olan seboreyi yani yağlanmayı ortadan kaldıracak ham maddelerden müteşekkil bir içeriğe sahip olmak zorundadır.

Bu amaçla Salisilik asit, Zink piritiyon, ketokonazol, Huile de cade, Selenyum sülfit veya Sikloproks olamin içeren şampuanlar ilk seçenek olarak kullanılırlar.

Bunlardan ketakonazol içeren şampuanlar, prospektüslerinde de yazdığı gibi, 20 günden fazla kullanılamazlar, zira alışkanlık yapacağı için etkileri azalır. Diğer gurup ham maddeleri içeren şampuanlar ise, uzun süre bakım şampuanı olarak kullanılmalarında bir sakınca yoktur. Ancak bunun da etkinin güçlendirilmesi için aşağıda anlatacağımız bir şartı vardır.

Bir kepek şampuanı, öncelikle salt bir kozmetik şampuanın özelliklerine sahip olması gerekmektedir. Diğer bir deyişle bu şampuanı kullanan bir tüketici, yıkandıktan sonra saçları sertleşmemeli ve yumuşacık kalmalıdır. Ancak bunu sağlamak için de ikisi bir arada gibi bir kepek şampuanında olmaması gereken saç kremi ham maddelerini de içermemelidir. Ayrıca içeriğine de kepeğe karşı etkinliği kanıtlanmış değişik ve çeşitli etken maddeler eklenmiş olmalıdır.

Kepek şampuanları sebumu, yani saçlı deri yağ salgısını etkili olarak temizleyip, kontrol altına alarak saçlı derideki kepekleri uzaklaştırırlar. Ayrıca, saçlı deride kepek yapımını azaltan antibakteriyel/antifungal etki gösterirler. Kullanılırken sebumu temizlerler. Ayrıca kullanıcının saçlı deriye elime ile ovalama yapması da çok iyidir ve kepekleri yerinden kaldırır. Bu şampuanların durulanmadan önce, etkilenen alanda 5-10 dakika bırakılması önerilmektedir. İşte bu noktada anti-seboreik (yağlanmaya karşı) ve anti-fungal (mantara karşı) etkin maddeleri birlikte içeren bir ürün kepeğe karşı etkili bir şampuandır. Örneğin anti-fungal ve anti-seboreik (mantar ve yağlanma karşıtı) bir ham madde olan Disodyum undesilen amido MEA-sülfosüksinat içeren bir şampuan; Huile de cade ya da Zink piritiyon ile kombine edilmiş ise, hem yağlanma hem de kepeğin önüne daha kolay geçilir. Kepek şampuanı alırken bunlara dikkat etmek ve birkaç etkin maddeyi birlikte içeren şampuanların tercih edilmesi gerekir.

Bir de en önemli husus, bir kepek şampuanı aldığınızda, sonuna kadar kullanın, mümkün ise, büyük boylarını alın. Şişeniz bitince veya memnun kaldı iseniz 2 şişe bitirdikten sonra başka bir kepek şampuanına geçiniz. Buna, dönüşümlü olarak kullanıldıklarında farmakolojik etkinin yani tedavi edici özelliğinin artması denilir. Şişe bazında dönüşüm yapın.

Eğer bu tedavilere cevap alınamazsa ne yapılmalıdır?

Eğer bu tür şampuanların kullanımından sonra kepeğiniz yine de geçmez ise ve hatta vücudun başka yerlerinde de pullanmalar gelişirse bu manzara seboreik egzema, diğer egzemalar veya sedef hastalığının belirtileri olabilir. Bu durumda mutlaka bir dermatoloji uzmanına başvurunuz.